|
|
 |
Tin thị trường
Báo động thực trạng thức ăn thủy sản chất lượng thấp, giá cao
Ngày phát tin:Thứ Tư, 07/12/2011, 16:36 (GMT+7)
 (Agroviet-07/12/2011) - Thông tin đưa ra tại hội nghị “Tìm giải pháp nâng cao chất lượng giảm giá thành thức ăn nuôi trồng chăn nuôi”, do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh, ngày 6/12 cho thấy, chất lượng thức ăn chăn nuôi thủy sản đang ở mức báo động, nhưng từ đầu năm đến nay giá thức ăn chăn nuôi thủy sản đã tăng 30%. Vì vậy, dù Việt Nam đứng trong TOP 5 của thế giới về xuất khẩu thủy sản, nhưng người nuôi trồng thủy sản vẫn khó khăn, do lợi nhuận thấp.
Báo động về chất lượng
Trước phản ánh từ người chăn nuôi về thực trạng giá thức ăn chăn nuôi thủy sản có vấn đề, thủy sản nuôi chậm lớn cũng như mật độ hao hụt quá lớn, những năm gần đây Tổng cục Thủy sản đã triển khai lấy mẫu thức ăn thủy sản tại vùng nuôi thủy sản lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long và miền Đông. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy, thức ăn kém chất lượng, không đạt tiêu chuẩn chiếm đến 20% số mẫu kiểm tra. Đặc biệt, năm 2008 tại Đồng Tháp cơ quan chức năng lấy 131 mẫu thì có 56 mẫu không đạt chất lượng (chiếm 42,7%); năm 2011 đã kiểm tra 37 mẫu thức ăn thủy sản và tiếp tục phát hiện 6 mẫu không đạt chất lượng. Năm 2011, Chi cục Thủy sản Đồng Nai qua kiểm tra, phát hiện 2/7 mẫu không đạt chất lượng.…
Ngay cả với sự kiểm tra như vậy, doanh nghiệp và người chăn nuôi đều cho rằng kiểm tra, kiểm nghiệm chất lượng thức ăn cũng có vấn đề không khách quan. Theo các doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản, nếu đi kiểm tra mẫu mà biết được mẫu đó của doanh nghiệp nào thì không thể nào kiểm nghiệm ra vấn đề về chất lượng minh bạch được. Kể cả mẫu gửi đến cơ quan kiểm nghiệm mà trên mẫu có ghi nhà máy sản xuất hoặc thương hiệu nào đó thì y như rằng chất lượng luôn đạt. Một số doanh nghiệp hiến kế, sau khi lấy mẫu xong không ghi nhãn hiệu, không có tên nhà máy sản xuất mà đánh số, sau khi đã có kết quả kiểm nghiệm mới công bố tên và những mẫu không đạt chất lượng, tránh tình trạng bưng bít thông tin của một số doanh nghiệp làm ăn sai phạm. Giới chuyên môn cũng đề xuất, cơ quan lấy mẫu nên độc lập với đơn vị kiểm nghiệm, mẫu chỉ đánh số không nên ghi nhà máy sản xuất, nhãn hiệu để được kiểm tra khách quan hơn.
Thừa nhận về sự yếu kém trong khâu kiểm tra chất lượng thức ăn chăn nuôi, ông Bùi Đức Quý, Giám đốc Trung tâm Khảo nghiệm- Kiểm nghiệm và Kiểm định Nuôi trồng Thủy sản (Tổng cục Thủy sản) cho biết, kinh phí cấp 1,5 tỉ đồng/năm để kiểm nghiệm thức ăn nuôi hiện nay quá thấp cũng gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra chất lượng thức ăn, chế phẩm sinh học, sản phẩm xử lý môi trường thì không thể nào lấy mẫu kiểm tra hết được. Chỉ riêng thức ăn hỗn hợp có đến 5.000 sản phẩm, thức ăn bổ sung có 3.000 sản phẩm, sản phẩm xử lý môi trường cũng có đến 3.000 sản phẩm. Trong khi trung bình mỗi năm cơ quan chức năng Trung ương chỉ kiểm tra được khoảng 100 sản phẩm thức ăn và sản phẩm xử lý môi trường.
Vì vậy, theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Thị Xuân Thu, trước mắt cần kiểm soát các điều kiện kinh doanh của các cơ sở vừa và nhỏ bởi thường cơ sở lớn đã có điều kiện tốt, cơ sở nhỏ cần kiểm soát chặt để điều chỉnh để họ phải đầu tư thêm kho chứa thức ăn, kho chứa thành phẩm, thêm các phòng kiểm nghiệm để có thể tự kiểm tra chất lượng đầu vào và sản phẩm đầu ra. Nhà nước cũng phải tăng cương kiểm tra chất lượng sản phẩm nhưng trước hết doanh nghiệp phải tự ý thức được việc này.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Xuân Thu, cái khó nhất hiện nay là khâu lưu thông phân phối bởi đây là mạng lưới lớn, với mức chiết khấu và quản lý bảo quản sản phẩm từ đại lý lớn tới đại lý bán lẻ và tới tay người tiêu dùng là cả quá trình. Từ nhà máy có thể chất lượng tốt, nhưng đến người nuôi thủy sản thì chất lượng đã giảm 20-30%. Hiện nhà nước bị hạn chế về đầu tư các phòng kiểm nghiệm, nhưng với doanh nghiệp nên làm bởi đây là điều kiện sống còn để bảo đảm uy tín của mình. Nhà nước chỉ có vai trò kiểm chứng, cho phép doanh nghiệp tự công bố chất lượng, nếu kiểm tra thấy vi phạm không đúng thì sẽ phạt. Nhưng trên thực tế, Thứ trưởng cho rằng hiện Nhà nước cũng không đủ năng lực để kiểm tra do năng lực yếu, chi phí cho kiểm tra thiếu… vì vậy đòi hỏi sự tự giác của doanh nghiệp rất cao mới mong thức ăn chăn nuôi thủy sản được nâng cao chất lượng.
Giá chỉ tăng, không giảm
Bức xúc trước sự tăng giá liên tục của các nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản, ông Trần Cao Mưu, Tổng Thư ký Hội Nghề cá Việt Nam cho biết: nhiều năm qua, giá thức ăn chỉ có tăng chứ không giảm. Từ đầu năm đến nay các nhà máy cũng đã tăng giá tới 6 - 7 lần, mỗi lần tăng từ 300 đồng - 400 đồng/kg, tức mức giá đã tăng hơn 30%. Giá thức ăn, con giống tăng cao đã gây rất nhiều khó khăn cho người chăn nuôi, chính vì vậy dù chế biến thủy sản xuất khẩu thiếu nguyên liệu, giá tăng nhưng diện tích nuôi trồng thủy sản vẫn giảm mạnh. Ô ng Mưu nhận xét, nhà sản xuất thức ăn không đồng hành cùng người nuôi mà chỉ lo o bế đại lý, họ chiết khấu cho đại lý rất cao đến 3.200 đồng/kg, còn những doanh nghiệp sẵn sàng chiết khấu đến 5.500 đồng - 6.000 đồng/kg. Chính vì vậy, nhiều loại thức ăn kém chất lượng vẫn được tung ra thị trường không kiểm soát được bởi sự bắt tay nhiệt tình của các đại lý.
Nguồn cung thức ăn thủy sản có đến 80% do doanh nghiệp nước ngoài kiểm soát, trong khi nhà nước không quản lý được họ nên giá cả cứ tăng liên tục. Trong khi giá thành nuôi trồng thủy sản từ thức ăn chiếm đến 80%, càng làm cho người nuôi bất mãn bỏ nghề.
Minh chứng cho nhận định giá thức ăn thủy sản chỉ tăng mà không giảm, ông Bùi Đức Quý cho biết, trong quý 3/2011, giá nhiều loại nguyên liệu sản xuất thức ăn thủy sản đã giảm mạnh như đậu tương 428 USD/tấn (giảm 34 USD so với quý 2), lúa mì 6.700 đồng/kg (giảm 500 đồng/kg), cám gạo 5.400 đồng/kg (giảm 700 đồng/kg), bắp 6.300 đồng/kg (giảm 1.050 đồng/kg), bột cá 18.900 đồng/kg (giảm 1.000 đồng/kg) nhưng các nhà sản xuất không hề có động tĩnh gì để chia sẻ với người chăn nuôi. Thêm vào đó, các doanh nghiệp này còn được hưởng biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo danh sách mặt hàng chịu thuế từ ngày 1/1/2011 cho phép thuế nhập khẩu bột cá, bột thịt, dầu cá… từ 5% - 10% xuống còn 0% và thuế GTGT cho nguyên liệu sản xuất thức ăn giảm còn 5%. Trước những bức xúc từ người chăn nuôi, Lý giải từ các nhà sản xuất là do giá nguyên liệu tăng cao trong khi chủ yếu nguyên liệu sản xuất phải nhập khẩu, rồi chi phí khác điện nước, lãi suất ngân hàng tăng cao, lương công nhân kể cả tỉ giá đều tăng… nên buộc họ phải tăng giá.
Ngay khi nghe lý giải từ doanh nghiệp sản xuất, ông Nguyễn Văn Nhiệm, Chủ tịch Hiệp hội tôm Mỹ Thanh (Sóc Trăng) cho rằng, nhà sản xuất cho giá thức ăn hiện nay vẫn còn thấp so với giá bán thủy sản cao như hiện nay là không đúng. Ông Nhiệm phân tích, so với các nước khác, khi đầu tư vào Việt Nam, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được hưởng giá điện thấp, nhân công rẻ hơn, phí môi trường thấp… Vì vậy, chất lượng, giá thức ăn chăn nuôi phải giữ được ở mức giảm hơn hoặc bằng các nước xung quanh.
Đồng tình với ý kiến của Tổng cục Thủy sản và các doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản, người chăn nuôi trong nước, đại diện Bộ Công thương cũng nhận xét, hiện nay tại Việt Nam, người nuôi trồng thủy sản và doanh nghiệp chế biến đã hợp tác với nhau rất tốt. Tuy nhiên, giữa các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi với người nuôi trồng thủy sản chưa có sự đồng hành, Bộ Công thương kêu gọi các doanh nghiệp cần chia sẻ khó khăn với người chăn nuôi, tạo nên chuỗi sản xuất tốt. Hiện các doanh nghiệp vẫn chưa đưa được phương án thực sự thuyết phục nào để hạ giá thành sản phẩm.
Cả đại diện Bộ Công thương và Tổng cục Thủy sản đều không kỳ vọng ở giá thức ăn thủy sản có chất lượng tốt, giá thấp mà chỉ mong muốn sản phẩm chất lượng cao - giá thành hợp lý, đồng thời thực hiện các giải pháp tổng hợp để nguồi nuôi trồng thủy sản ít chịu rủi ro hơn./. TTXVN
Các tin đã đưa:
|
|
|
|