(Agroviet-02/07/2009) - Với những diễn biến xuất khẩu rau quả trong 5 tháng đầu năm 2009, nhìn chung kim ngạch xuất khẩu của ngành hàng này đều giảm từ 20-30% do số lượng và giá cả xuất khẩu đều giảm. Tuy nhiên theo dự báo của Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong năm 2009 vẫn có khả năng đạt 400-450 triệu USD.
Ngoại trừ xuất khẩu sản phẩm dừa có mức tăng trưởng kim ngạch cao hơn so với cùng kỳ 2008, còn lại doanh thu từ xuất khẩu các sản phẩm rau quả (rau quả chế biến, dưa chuột lọ, ớt, dứa hộp...) của hầu hết các DN trong 5 tháng đầu năm đều giảm từ 20-30% do lượng và giá xuất khẩu giảm, thậm chí còn xuất hiện tình trạng một số thị trường truyền thống như Mỹ, Nga... từ chối nhận hàng, chậm mua hàng do tác động của khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu.
Sang đầu tháng 6, tình hình có phần chuyển biến tích cực và sáng sủa hơn do nhu cầu nhập khẩu rau quả chế biến của một số thị trường trọng điểm đang có dấu hiệu phục hồi, đặc biệt là đối với thị trường Tây Âu. Hiện nay nhiều khách hàng đang yêu cầu hỏi mua số lượng lớn về rau quả chế biến (nước quả cô đặc, dứa khoanh hộp, vải thiều nước đường...) đồng thời giá xuất khẩu cũng có tăng lên so với tháng 4/2009, cụ thể như dứa khoanh hộp từ 16 USD/thùng tăng lên 20-21 USD/thùng, dứa cô đặc 65 độ brix từ 1.450 USD/tấn tăng lên 1.550 USD/tấn (giá FOB).
Ông Lê Văn Ánh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam dự đoán, với nhịp độ phục hồi thị trường như hiện nay, kim ngạch xuất khẩu rau quả trong năm 2009 có thể đạt từ 400-450 triệu USD. Ông Ánh cũng nhấn mạnh, bên cạnh việc tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu, phát triển thị trường và xúc tiến thương mại đối với ngành rau quả trong những tháng cuối năm, trước mắt Vinafruit cũng sẽ phải đề xuất giảm thuế nhập khẩu sắt lá tráng thiếc xuống còn 3-5% thay vì 7% như hiện nay, đồng thời kiến nghị giảm thuế giá trị gia tăng đối với rau quả chế biến từ 10% xuống 5% và xem xét cách tính giờ cao điểm đối với sử dụng điện cho sản xuất rau quả.
Theo ông Ánh, các cơ quan liên quan nên xem xét ưu đãi đối với các dự án chuyển dịch cơ cấu hàng rau quả xuất khẩu theo hướng tăng tỉ trọng hàng công nghiệp chế biến; nghiên cứu, cải tạo giống cây trồng, đổi mới, chuyển giao công nghệ sản xuất, chế biến, bảo quản rau quả xuất khẩu; xây dựng các vùng chuyên canh rau quả tập trung. Bên cạnh đó công tác cung cấp thông tin về thị trường sản xuất và tiêu thụ rau quả nhiệt đới, đặc biệt là các thị trường rau quả có chung đường biên giới với Việt Nam phải được coi trọng và quan tâm thường xuyên hơn nữa.
Đối với các nhóm giải pháp cụ thể khác, ông Ánh cho rằng, cần phải nhanh chóng đổi mới trong việc đào tạo nâng cao tay nghề cho nông dân sản xuất, kinh doanh rau quả xuất khẩu để có thể tiếp cận và nắm bắt được những công nghệ chế biến mới. Bên cạnh đó các cơ quan liên quan cũng sớm xem xét việc triển khai xây dựng các cơ sở xử lý ruồi đục quả, một loại bệnh thường gặp đối với rau quả tươi xuất khẩu để phù hợp với yêu cầu của nước nhập khẩu và các thoả thuận kiểm dịch song phương mà Việt Nam đã ký kết.
Cuối cùng, nhà nước cần phải tổ chức thực hiện nhanh các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP cũng như tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ các doanh nghiệp đăng ký 5 mặt hàng quả tươi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc như thanh long, dưa hấu, nhãn, vải và chuối trong thời gian sớm nhất./.